Page 51 - Demo

49KRIJIMI I ROLIT, SHND%u00cbRRIMI I AKTORIT N%u00cb FIGUR%u00cb ARTISTIKEN%u00eb zem%u00ebr t%u00eb dram%u00ebs dhe t%u00eb teatrit q%u00ebndron veprimi. Ashtu si n%u00eb jet%u00eb, ku njer%u00ebzit njihen nga b%u00ebmat e tyre, edhe n%u00eb sken%u00eb karakteri dallohet dhe krijohet n%u00ebp%u00ebrmjet asaj %u00e7ka b%u00ebn. Interpretimi i tij, n%u00eb t%u00eb v%u00ebrtet%u00eb, %u00ebsht%u00eb nj%u00eb fenomen dhe proces kompleks: ai nuk %u00ebsht%u00eb thjesht imitim, por as thjesht loj%u00eb e t%u00eb pretenduarit se je dikush tjet%u00ebr. %u00cbsht%u00eb nj%u00eb proces q%u00eb p%u00ebrfshin, si dep%u00ebrtimin n%u00eb bot%u00ebn e nj%u00eb personazhi n%u00ebp%u00ebrmjet analiz%u00ebs, njohjes s%u00eb thell%u00eb, imagjinat%u00ebs krijuese, ashtu edhe aft%u00ebsin%u00eb p%u00ebr t%u00eb vepruar n%u00eb cil%u00ebsit%u00eb e tij dhe p%u00ebr t%u00eb krijuar at%u00eb q%u00eb n%u00eb gjuh%u00ebn e aktor%u00ebve quhet t%u00eb vet%u00ebndierit e figur%u00ebs. Pra, m%u00eb tep%u00ebr se imitim dhe pretendim se je dikush tjet%u00ebr, krijimi i aktorit %u00ebsht%u00eb aft%u00ebsia q%u00eb, n%u00ebp%u00ebrmjet t%u00eb b%u00ebrit ose t%u00eb vepruarit, ai (aktori), t%u00eb shnd%u00ebrrohet n%u00eb nj%u00eb karakter tjet%u00ebr.ROLI DHE VETVETJATransformimi n%u00eb nj%u00eb karakter tjet%u00ebr mund t%u00eb krahasohet me nj%u00eb moment jet%u00ebsor: kur takojm%u00eb nj%u00eb njeri q%u00eb kemi nj%u00ebzet vjet pa e par%u00eb, na duket sikur takojm%u00eb dik%u00eb tjet%u00ebr. Madje nuk e njohim menj%u00ebher%u00eb: %u00ebsht%u00eb sh%u00ebndoshur, tani mban kapele dhe syze dhe l%u00ebviz disi ndryshe nga njeriu q%u00eb kemi njohur dikur, por megjithat%u00eb %u00ebsht%u00eb i nj%u00ebjti person. Mjeshtri i madh i interpretimit, Kadri Roshi, thoshte se t%u00eb gjitha figurat dhe karakteret flen%u00eb brenda aktorit, detyra dhe talenti i tij %u00ebsht%u00eb q%u00eb t%u2019i zgjoj%u00eb dhe t%u2019u jap%u00eb jet%u00eb n%u00eb sken%u00eb. Mb%u00ebshtetja e rolit te vetja %u00ebsht%u00eb sidomos e r%u00ebnd%u00ebsishme kur b%u00ebhet fjal%u00eb p%u00ebr aktor%u00ebt e rinj, t%u00eb cil%u00ebt nuk kan%u00eb krijuar ende nj%u00eb individualitet t%u00eb spikatur krijues dhe nuk kan%u00eb n%u00eb zot%u00ebrim mjete t%u00eb mjaftueshme krijuese p%u00ebr t%u00eb shkuar te karakteri. DISA PARIME T%u00cb P%u00cbRGJITHSHMES%u00eb pari duhet th%u00ebn%u00eb se personi i par%u00eb q%u00eb mblodhi dhe kodifikoi nj%u00eb s%u00ebr%u00eb parimesh dhe teknikash q%u00eb sot konsiderohen si themelet e edukimit dhe veprimit t%u00eb aktor%u00ebve, ishte aktori dhe regjisori rus i fundit t%u00eb shekullit XIX dhe i fillimit t%u00eb shekullit XX, Kostantin Stanislavski.Sipas Stanislavskit, q%u00eb t%u00eb arrihet procesi i v%u00ebrtet%u00eb jet%u00ebsor i figur%u00ebs, aktori duhet t%u00eb besoj%u00eb tek ajo q%u00eb b%u00ebn. T%u00eb besuarit n%u00eb at%u00eb q%u00eb b%u00ebn %u00ebsht%u00eb i lidhur me talentin e aktorit; e kund%u00ebrta e t%u00eb besuarit %u00ebsht%u00eb ajo q%u00eb r%u00ebndom e quajm%u00eb %u201cloja e shtir%u00eb ose artificiale%u201d.Me an%u00eb t%u00eb veprimeve fizike t%u00eb jashtme, si%u00e7 mund t%u00eb jet%u00eb ngritja e telefonit, hapja e dritares, pirja e nj%u00eb gote %u00e7aji, ndikojm%u00eb n%u00eb realizimin e veprimeve t%u00eb brendshme psikike. Mb%u00ebshtetja te detajet fizike e b%u00ebn veprimin e personazhit konkret dhe t%u00eb besuesh%u00ebm. Armiku m%u00eb i madh p%u00ebr aktorin %u00ebsht%u00eb loja n%u00eb p%u00ebrgjith%u00ebsi. N%u00eb jet%u00eb ne i shprehim ndjenjat n%u00ebp%u00ebrmjet veprimeve konkrete: nj%u00eb grua q%u00eb ka ankth p%u00ebrdredh shamin%u00eb, nj%u00eb biznesmen nervoz tund %u00e7el%u00ebsat, nj%u00eb djal%u00eb tekanjoz p%u00ebrplas shishen e koka-kol%u00ebs p%u00ebrtok%u00eb etj. Q%u00eb ta b%u00ebj%u00eb jet%u00ebn e personazhit jo vet%u00ebm t%u00eb besueshme, por edhe dinamike, aktori duhet t%u00eb krijoj%u00eb nj%u00eb rrjedh%u00eb t%u00eb vazhdueshme t%u00eb menduari n%u00eb sken%u00eb ose monologun e brendsh%u00ebm, i cili %u00ebsht%u00eb formulimi i AKTRIMI SI ART: 8 PROCESE DHE PARIME Fjala aktor vjen nga fjala akt %u2013 veprim. Pra aktor do t%u00eb thot%u00eb veprues. Objekti i artit t%u00eb aktorit %u00ebsht%u00eb interpretimi i karakterit dramatik ose i personazhit t%u00eb krijuar nga autori. Mjeti me an%u00ebn e t%u00eb cilit ai e ekzekuton k%u00ebt%u00eb q%u00ebllim %u00ebsht%u00eb veprimi, kurse instrumenti %u00ebsht%u00eb vetvetja. Transformimi %u00ebsht%u00eb nj%u00eb nga paradokset e aktorit. Ai duhet t%u00eb krijoj%u00eb figur%u00ebn e nj%u00eb njeriu tjet%u00ebr, por pa reshtur asnj%u00eb %u00e7ast s%u00eb qeni vetvetja.